نگاهی به یافته‌های «Global Farmer Insights 2026» مک‌کینزی
کشاورزی جهان در حال ورود به دوره‌ای است که در آن تصمیم‌گیری کشاورزان بیش از گذشته با عدم‌قطعیت اقتصادی، افزایش هزینه نهاده‌ها، تغییرات اقلیمی، اختلال در زنجیره‌های تأمین، کمبود نیروی کار و تحولات فناوری درهم‌تنیده شده است. گزارش جدید Global Farmer Insights 2026 مؤسسه مک‌کینزی، حاصل چهارمین پیمایش دوسالانه این مؤسسه از دیدگاه کشاورزان است که این بار نظر حدود ۵۵۰۰ کشاورز در ۱۰ کشور را بررسی کرده است. این پیمایش در فاصله آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۶ انجام شده و در کنار بررسی روندهای اقتصادی، موضوعاتی مانند زیست‌فناوری‌ها، فناوری‌های کشاورزی و هوش مصنوعی مولد را نیز پوشش داده است.
پیام اصلی گزارش را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: کشاورز همچنان آماده سرمایه‌گذاری و نوآوری است، اما دیگر برای هر فناوری یا محصولی پول خرج نمی‌کند؛ او بازده روشن، ارزش اثبات‌شده و مشاوره قابل اعتماد می‌خواهد.
۱. اقتصاد کشاورزی؛ دوره جدیدی از احتیاط
اقتصاد مزرعه تحت فشار قرار گرفته است. از یک سو، عملکرد تولید در بسیاری از مناطق نسبتاً قوی باقی مانده و همین موضوع به کاهش قیمت برخی محصولات منجر شده است؛ از سوی دیگر، هزینه کود، انرژی، نیروی انسانی، زمین، تجهیزات و تأمین مالی همچنان بالا یا نوسانی است.
از نگاه کشاورز، نتیجه روشن است: حاشیه سود اهمیت بیشتری از رشد صرف درآمد پیدا کرده است.
کشاورزان در چنین شرایطی تلاش می‌کنند نقدینگی خود را حفظ کنند، خریدهای غیرضروری را به تعویق بیندازند و برای هر سرمایه‌گذاری جدید، بازده کوتاه‌مدت و قابل‌اثبات مطالبه کنند. مک‌کینزی نشان می‌دهد که حتی نهاده‌های اصلی نیز از این منطق مستثنی نیستند. کود نمونه‌ای روشن است؛ زمانی که حاشیه سود کاهش می‌یابد، کشاورز مصرف یا هزینه آن را بررسی می‌کند و زمانی که سودآوری بهبود می‌یابد، دوباره سرمایه‌گذاری در آن افزایش پیدا می‌کند.
این رفتار نشان می‌دهد که بازار کشاورزی در حال حرکت از «فروش محصول» به «اثبات ارزش اقتصادی محصول» است.
۲. سرمایه‌گذاری آینده وجود دارد، اما با تأخیر
کشاورزان کاملاً از بازار خارج نشده‌اند. بسیاری همچنان انتظار دارند در آینده هزینه کنند، اما تمایل به افزایش هزینه نسبت به سال ۲۰۲۴ به شکل محسوسی کاهش یافته است.
تجهیزات کشاورزی مثال مهمی است. حدود ۱۶ درصد کشاورزان تجهیزات را از نخستین حوزه‌هایی می‌دانند که در شرایط فشار مالی می‌توان هزینه آن را کاهش داد؛ در مقابل، ۳۶ درصد انتظار دارند با بهبود سودآوری، تجهیزات یکی از نخستین حوزه‌های افزایش هزینه باشد.
بنابراین کاهش تقاضا الزاماً به معنای حذف تقاضا نیست؛ بخشی از آن تقاضای به‌تعویق‌افتاده است. شرکتی که این موضوع را درک کند، به جای تمرکز صرف بر فروش امروز، باید برای زمان بازگشت سرمایه کشاورزان آماده باشد.
۳. نوآوری متوقف نشده؛ بلکه گزینشی شده است
یکی از یافته‌های مهم گزارش این است که فشار اقتصادی الزاماً موجب توقف نوآوری نشده است. کشاورزان همچنان به فناوری‌های جدید علاقه دارند، اما معیار انتخاب آنها تغییر کرده است.
فناوری‌ای موفق‌تر خواهد بود که:
- یک مسئله مشخص مزرعه را حل کند؛
- با فرآیندهای موجود کشاورز سازگار باشد؛
- شرایط محلی را در نظر بگیرد؛
- و مهم‌تر از همه، ارزش اقتصادی آن قابل‌اندازه‌گیری باشد.
در این میان، محصولات زیستی یا Biologicals جایگاه قابل توجهی پیدا کرده‌اند. بیش از نیمی از کشاورزان محصولات تخصصی حداقل از یک نوع محصول زیستی استفاده می‌کنند. در میان کشاورزان محصولات زراعی، ۳۶ درصد از کنترل‌کننده‌های زیستی و ۴۳ درصد از محرک‌های زیستی استفاده می‌کنند.
این روند نشان می‌دهد که کشاورزی آینده الزاماً «فناوری بیشتر» نیست؛ بلکه فناوری مناسب‌تر و اقتصادی‌تر است.
۴. هوش مصنوعی وارد مزرعه شده است
یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش ۲۰۲۶، سرعت ورود هوش مصنوعی مولد به تصمیم‌های روزمره کشاورزان است.
حدود ۱۷ درصد کشاورزان اعلام کرده‌اند که از هوش مصنوعی مولد برای فعالیت‌های مرتبط با مزرعه استفاده می‌کنند؛ هرچند تنها ۴ درصد برای راهکارهای مرتبط پول پرداخت می‌کنند. بیشترین میزان استفاده نیز در آمریکای شمالی و آمریکای لاتین مشاهده شده است.
علت این رشد را می‌توان تا حدی در ویژگی خاص هوش مصنوعی جست‌وجو کرد: برخلاف بسیاری از فناوری‌های کشاورزی، استفاده از AI الزاماً نیازمند خرید ماشین‌آلات یا زیرساخت فیزیکی جدید نیست.
اما نکته مهم‌تر این است که استفاده از AI با اعتماد به AI یکسان نیست.
تنها ۶ درصد کشاورزان، ابزارهای هوش مصنوعی مولد یا جست‌وجوی مبتنی بر AI را منبع قابل اعتماد برای تصمیم‌گیری می‌دانند. بنابراین مرحله بعدی توسعه AI در کشاورزی صرفاً افزایش تعداد کاربران نیست؛ بلکه ایجاد اعتماد، اتصال AI به داده‌های واقعی مزرعه و ارائه توصیه‌های قابل‌اتکا است.
۵. سفر خرید کشاورز دیجیتالی‌تر شده است
فرآیند خرید نیز تغییر کرده است. کشاورز پیش از خرید، بیشتر از گذشته در فضای دیجیتال تحقیق می‌کند، محصولات مختلف را مقایسه می‌کند و درباره ارزش اقتصادی آنها اطلاعات جمع‌آوری می‌کند.
۳۱ درصد کشاورزان از کانال‌های دیجیتال برای تحقیق درباره محصولات استفاده می‌کنند و ۳۶ درصد برای ارزیابی و مقایسه محصولات از این کانال‌ها بهره می‌گیرند. سهم استفاده از کانال دیجیتال برای مقایسه محصولات نسبت به ۲۰۲۴، ۱۴ واحد درصد افزایش یافته است.
اما این به معنای حذف فروشندگان و مشاوران نیست.
۶. اعتماد همچنان انسانی است
شاید یکی از جالب‌ترین نتایج گزارش همین تناقض ظاهری باشد: هرچه اطلاعات دیجیتال بیشتر می‌شود، ارزش مشاور متخصص نیز می‌تواند بیشتر شود.
نفوذ نمایندگان فروش در تصمیم خرید نسبت به گذشته کاهش یافته، اما متخصصان فنی و به‌ویژه کارشناسان زراعی همچنان نقش مهمی در ایجاد اعتماد و تبدیل علاقه به خرید دارند.
حدود ۵۶ درصد کشاورزان، متخصصان زراعی را یکی از منابع مهم تأثیرگذار بر تصمیم‌گیری خود می‌دانند. در مقابل، تنها ۶ درصد AI را منبع قابل اعتماد تصمیم‌گیری معرفی کرده‌اند.
در واقع، آینده احتمالاً متعلق به مدل «دیجیتال + متخصص انسانی» خواهد بود، نه دیجیتال به‌تنهایی.
۷. پیام راهبردی برای شرکت‌های کشاورزی
مک‌کینزی معتقد است بهبود هزینه‌کرد در کشاورزی یکسان و هم‌زمان نخواهد بود. برخی بازارها، محصولات و فناوری‌ها زودتر از سایرین بهبود خواهند یافت.
بنابراین شرکت‌های فعال در زنجیره کشاورزی باید به جای پرسیدن این سؤال که «چگونه بیشتر بفروشیم؟» سؤال دقیق‌تری مطرح کنند:
«در کدام محصول، منطقه، نوع مزرعه و فصل می‌توانیم بیشترین ارزش اقتصادی را برای کشاورز ایجاد کنیم؟»
این تغییر نگاه اهمیت زیادی دارد. کشاورز آینده مشتری ساده یک محصول نیست؛ او سرمایه‌گذاری است که باید قانع شود یک راهکار مشخص می‌تواند سود، بهره‌وری، کاهش ریسک یا کیفیت تولید او را بهبود دهد.
جمع‌بندی
گزارش Global Farmer Insights 2026 نشان می‌دهد کشاورز جهانی نه ضد فناوری است و نه آماده پذیرش هر فناوری جدید. او در حال تبدیل شدن به مشتری‌ای محاسبه‌گر، دیجیتال‌تر و در عین حال محتاج اعتماد و تخصص انسانی است.
سه روند اصلی را می‌توان از این گزارش استخراج کرد:
اول، بازده سرمایه‌گذاری مهم‌تر از گذشته شده است.
دوم، فناوری زمانی پذیرفته می‌شود که یک مسئله واقعی و مشخص را حل کند.
سوم، دیجیتال و هوش مصنوعی در حال تغییر مسیر خرید هستند، اما اعتماد همچنان به تخصص انسانی وابسته است.
از این منظر، آینده کشاورزی صرفاً به میزان تولید یا سطح فناوری وابسته نیست؛ بلکه به کیفیت تصمیم‌های میلیون‌ها کشاورز در هر مزرعه وابسته است. همان‌گونه که مک‌کینزی در جمع‌بندی خود تأکید می‌کند، موفقیت صنعت کشاورزی در نهایت به توانایی آن برای کمک به کشاورزان در تصمیم‌گیری بهتر درباره اینکه کجا سرمایه‌گذاری کنند، کجا نوآوری کنند و کجا ارزش واقعی وجود دارد وابسته خواهد بود.
منبع اصلی
Fiocco, D., Stockdale, O., Brennan, T., Ganesan, V., Kalanik, J., & Henkell-von Ribbentrop, R. (2026). Global Farmer Insights 2026. McKinsey & Company. September 8, 2026.
منبع اصلی گزارش: McKinsey – Global Farmer Insights 2026
دیدگاه‌ها